Tổng thống Joe Biden sẽ đánh dấu một chiến thắng mới trong chiến dịch thúc đẩy nước Mỹ Ảnh hưởng ở Ấn Độ Dương-Thái B́nh Dương bằng cách kư một thỏa thuận với Việt Nam vào tháng tới nhằm kéo Hà Nội xích lại gần Washington vào thời điểm căng thẳng gia tăng với Bắc Kinh.
Biden sẽ kư một thỏa thuận đối tác chiến lược với Việt Nam trong chuyến thăm cấp nhà nước tới quốc gia Đông Nam Á vào giữa tháng 9, theo ba người biết về kế hoạch của thỏa thuận. Họ được giấu tên v́ họ không được phép phát biểu trong hồ sơ về thỏa thuận.
Thỏa thuận này sẽ cho phép hợp tác song phương mới, thúc đẩy nỗ lực của Việt Nam phát triển lĩnh vực công nghệ cao trong các lĩnh vực bao gồm sản xuất chất bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.
Cả Nhà Trắng và đại sứ quán Việt Nam tại Washington đều không trả lời yêu cầu b́nh luận.
Thỏa thuận này bổ sung vào chuỗi các sáng kiến ngoại giao thành công của Biden nhằm tái khẳng định vị thế của Hoa Kỳ. ảnh hưởng ở châu Á trước sức mạnh kinh tế, ngoại giao và quân sự ngày càng tăng của Trung Quốc trong khu vực. Chúng bao gồm hội nghị thượng đỉnh Trại David lịch sử vào thứ Sáu với Biden, Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida và Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol - nhằm giải quyết các mối đe dọa trong khu vực từ Triều Tiên và Trung Quốc.
Việt Nam - cùng với Philippines, Malaysia và Brunei - từ lâu đă phản đối tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh đối với các phần của Biển Đông. mà kéo dài 1.200 dặm từ bờ biển của Trung Quốc. Hà Nội đă cấm bộ phim Barbie vào tháng trước do một cảnh dường như ám chỉ đường chín đoạn mà Bắc Kinh cho là đánh dấu lănh hải của ḿnh. H́nh ảnh vệ tinh được công bố trong tuần này cho thấy Trung Quốc đang xây dựng một sân bay trên một ḥn đảo mà Hà Nội nói là lănh thổ của Việt Nam.
Nhưng thỏa thuận không nhất thiết báo hiệu rằng Việt Nam đang rời xa nước láng giềng khổng lồ Trung Quốc để ủng hộ quan hệ tốt hơn với Washington.
“Việt Nam không liên minh với Hoa Kỳ. chống lại Trung Quốc. … Họ rất vui khi cải thiện quan hệ với Hoa Kỳ, nhưng điều đó không có nghĩa là họ đang chống lại Trung Quốc – họ sẽ tiếp tục cân chỉnh rất cẩn thận,” Scot Marciel, cựu phó trợ lư ngoại trưởng phụ trách Đông Á, cho biết và Thái B́nh Dương tại Bộ Ngoại giao, người đă mở văn pḥng Bộ Ngoại giao đầu tiên tại Hà Nội vào năm 1993.
Thỏa thuận này tượng trưng cho sự cải thiện ổn định trong quan hệ Hoa Kỳ-Việt Nam kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1995, chấm dứt hai thập kỷ không can dự lạnh giá sau khi Chiến tranh Việt Nam kết thúc vào năm 1975. hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Hà Nội sau Trung Quốc, Hà Nội tự hào có một tiền đồn của Đoàn Ḥa b́nh và Hoa Kỳ. Các nhóm vận chuyển hiện đang cập cảng tại cảng Đà Nẵng của Việt Nam.
Marciel cho biết thỏa thuận hợp tác mới với Việt Nam sẽ đẩy nhanh tiến độ đó bằng cách gửi một tín hiệu quan trọng tới chính phủ Việt Nam rằng mối quan hệ tốt hơn với Hoa Kỳ. là một ưu tiên. Marciel nói: “Nó bật đèn xanh cho hệ thống để mở ra các cơ hội hợp tác nhiều hơn với Hoa Kỳ.
Thỏa thuận này sẽ đánh dấu sự nâng cấp trong quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ được dẫn dắt bởi thỏa thuận Đối tác Toàn diện hiện có được kư kết bởi cựu Tổng thống Barack Obama vào năm 2013 nhằm thúc đẩy hợp tác song phương trong các lĩnh vực bao gồm y tế công cộng, hỗ trợ lực lượng bảo vệ bờ biển Việt Nam và các hoạt động chống tội phạm xuyên quốc gia. Nhưng nó cũng phản ánh cách Hoa Kỳ đang bắt kịp với mối quan hệ sâu sắc hơn của Việt Nam với cả Bắc Kinh và Moscow. Việt Nam đă có “quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện” với Trung Quốc từ năm 1998 và một thỏa thuận tương tự với Nga trong hơn một thập kỷ. Điều đó làm nổi bật chính sách thực dụng của Hà Nội về không liên kết hữu nghị với nước láng giềng Trung Quốc, nước mà Việt Nam đă có xung đột biên giới năm 1979, và công nhận hàng thập kỷ hỗ trợ của Nga có từ thời Liên Xô.
Biden có thể bị cáo buộc đạo đức giả v́ ủng hộ chính sách đối ngoại dựa trên các giá trị trong khi nâng cấp quan hệ với nhà nước độc đảng đàn áp Việt Nam.
Derek Grossman, nhà phân tích quốc pḥng cấp cao tại RAND Corporation, cho biết: “Thành tích nhân quyền của Việt Nam thực sự đang trở nên tồi tệ hơn chứ không phải tốt hơn. “Chắc chắn có những người sẽ kinh hoàng trước thỏa thuận này, những người sẽ coi đây là một cách làm chính trị thực dụng chống lại Trung Quốc trong khi phớt lờ t́nh h́nh nhân quyền đang diễn ra ở Việt Nam,” Grossman nói.