Rất có thể "vụ ám sát hụt" sẽ đưa ông Trump trở lại Nhà Trắng. TS Nguyễn Hữu Liêm, giáo sư Triết tại San Jose City College (Hoa Kỳ) chia sẻ với truyền thông "Vụ ám sát hụt cựu Tổng thống Mỹ D. Trump vừa qua đă làm chấn động nước Mỹ và rất có thể đây sẽ là lợi thế cho ông Trump giành chiến thắng trong cuộc chạy đua vào Nhà Trắng vào tháng 11 tới".
Sự kiện D. Trump bị bắn sượt qua tai tại cuộc vận động tranh cử ở Pennsylvania ngày 13/7 có làm ông bị sốc không?
GS Nguyễn Hữu Liêm: Cuối tuần qua, tôi vừa mở tivi th́ thấy đài CNN của Hoa Kỳ loan tin nóng về chuyện cựu Tổng thống Donald Trump bị ám sát hụt. Trên màn ảnh chiếu nhiều lần cảnh ông bị bắn với máu vương trên lỗ tai và mặt. Tôi hơi sốc nhưng không ngạc nhiên. Với không khí và nhiệt độ tranh biện chính kiến về ông Trump trong thời gian qua, tôi nghĩ là chuyện này có thể xảy ra. Và nó đă xảy ra. May thay là ông Trump không hề hấn ǵ.
![](https://vietbf.com/forum/attachment.php?attachmentid=2399635&stc=1&d=1721167570)
Giáo sư Nguyễn Hữu Liêm. Ảnh: NVCC.
Theo GS th́ sau cuộc bị ám sát trượt này uy tín của ông Trump sẽ tăng hay giảm? Ông Trump có lợi dụng sự kiện này đưa ḿnh vào thế bị hại và khuếch trương uy tín của ḿnh lên không?
GS Nguyễn Hữu Liêm: Theo những thăm ḍ mấy hôm nay, sau khi vụ việc diễn ra th́ uy tín của ông Trump tăng vọt và cho thấy là nếu bầu cử vào hôm nay th́ ông Trump sẽ dẫn đầu số phiếu phổ thông toàn quốc khoảng hai đến năm phần trăm. Dĩ nhiên là ông Trump sẽ lấy chuyện này để đưa ra những thông điệp thích hợp và có lợi thế chính trị cho ḿnh. Hy vọng là ông sẽ dịu bớt ngôn từ khích động cực đoan để nhân cơ hội này nói lên những điều tích cực và ḥa giải cho quốc dân Mỹ.
Liệu sau sự kiện này ông Trump có "nhụt chí" đi vận động tranh cử hay không và có mang lại lợi thế nào cho đương kim Tổng thống Biden không?
GS Nguyễn Hữu Liêm: Sau sự kiện an ninh nguy hiểm này, mật vụ Mỹ sẽ gia tăng kiểm soát với các biện pháp nghiệp vụ chặt chẻ và an toàn hơn. Tôi nghĩ ông Trump sẽ không nhụt chí hay dè chừng. Trái lại ông ta lại càng năng nổ hơn và vận động tranh cử hăng hái hơn nữa.
Sau sự kiện bị bắn này cựu Tổng thống D. Trump có coi đây là cơ hội để đưa ḿnh vào thế là nạn nhân của một "âm mưu" ám sát của phe đối lập để lấy ḷng cử tri Mỹ?
GS Nguyễn Hữu Liêm: Chúng ta cần nhớ lại rằng ở Mỹ từng xảy ra nhiều vụ ám sát các ứng cử viên tổng thống, thậm chí là tổng thống rồi. Những cuộc chạy đua vào Nhà Trắng đang gần tới đích, một bên nào đấy sử dụng các phần tử cực đoan, hay tổ chức "đâm thuê chém mướn" tiêu diệt đối thủ khác. Hoặc chính ḿnh tạo ra một sự kiện "bị ám sát" để phục vụ cho mục đích tranh cử. Tất cả những việc như vậy đều đă xảy ra trong lịch sử tranh cử ở nước Mỹ. Và, giả dụ như, lần này, có một trong hai việc như tôi vừa viện dẫn cũng lại là việc b́nh thường.
Tuy nhiên, đấy chỉ là "thuyết âm mưu". V́, những vụ việc dàn dựng "tự ám sát" ḿnh đều rơi vào các trường hợp ứng cử viên yếu thế. Theo tôi, việc ông Trump bị bắn không nằm trong thuyết âm mưu này. Tức là ông Trump hay ê kíp tranh cử của ông ấy không dàn dựng ra một vụ "ám sát" ḿnh.
V́ sao lại như vậy? Hiện ông Trump đang lợi thế hơn nhiều so với ông Biden, nhất là sau cuộc tranh luận lần thứ nhất với đương kim Tổng thống Biden. Hơn nữa ông Biden đang có những dấu hiệu bị lẫn, nhất là sau những sự kiện nhầm lẫn của ông như ông gọi Tổng thống Ukraine là V. Putin hay Phó tổng thống của ḿnh là Donald Trump. Nhiều đảng viên đảng Dân chủ đang yêu cầu ông Biden rút lui để thay bằng một ứng cử viên khác.
GS vừa khẳng định rằng ông Trump không tự dàn dựng vụ "ám sát" ḿnh. Nhưng với một ứng cử viên có nhiều xảo thuật như ông Trump, liệu ông ấy có đẩy vấn đề này lên thành một sự kiện bị đối thủ trả thù?
GS Nguyễn Hữu Liêm: Tôi nghĩ ông Trump sẽ không làm như thế. Nghĩa là không "đổ tội" cho đối thủ "ám át ḿnh" để gây thanh thế trong vận động tranh cử. Ngày 15/7 đảng Công ḥa đă quyết định đưa ông Trump ra làm ứng cử viên của Đảng này để chạy đua vào Nhà trắng đầu tháng 11 tới. Hơn nữa lợi thế của ông Trump cũng đang ngày càng trội hơn ông Biden.
Phương thức tranh cử sẽ thay đổi
Thưa GS, vụ ông Trump bị bắn trong khi đang vận động tranh cử vẫn là một cú sốc đối với cử tri Mỹ. Sự kiện này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến phương thức tranh cử giữa hai ứng cử viên?
GS Nguyễn Hữu Liêm: Chắc chắn là ít nhiều sẽ có sự thay đổi. Chúng ta thấy ngay sau khi cựu Tổng thống D. Trump bị bắn th́ ê kíp tranh cử của đương kim Tổng thống Biden đă cho gỡ bỏ các áp phích, khẩu hiệu chỉ trích đích danh cá nhân ông Trump. V́ trong thời điểm ông Trump bị bắn, việc chỉ trích một cá nhân là không được dư luận đồng t́nh và chỉ làm xấu đi h́nh ảnh của đương kim Tổng thống Biden.
Tuy tôi khẳng định rằng ông Tump và ê kíp của ḿnh không dàn dựng vụ "tự ám sát", nhưng ê kíp vận động tranh cử của ông Trump sẽ lái vụ này theo một hướng khác. Đó là cho rằng việc ê kíp vận động tranh cử của ông Biden đả kích cá nhân ông Trump đă gây ra "sự căm ghét" của những phần tử cực đoan đối với ông Trump, dẫn đến việc ông ấy bị ám sát.
Mặc dù Tổng thống Mỹ Joe Biden đă ra tuyên bố lên án vụ nổ súng. "Mỹ không có chỗ cho loại bạo lực này. Chúng ta phải đoàn kết để lên án nó"; đồng thời ông c̣n bày tỏ "nhẹ ḷng khi biết ông Trump an toàn và khỏe mạnh". Nhưng đây có phải là cái cớ để ông Trump dùng ca ngợi chính sách xây "bức tường biên giới" của ḿnh và khoét sâu vào cái mà ông Trump cho rằng Tổng thống Biden đă phá vỡ chính sách này khiến bạo lực gia tăng?
GS Nguyễn Hữu Liêm: Ông Trump đang cưỡi trên làn sóng cực hữu của cử tri bảo thủ Mỹ cho nên ông sẽ tiếp tục nêu vấn đề di cư bất hợp pháp ở biên giới phía nam Hoa Kỳ. Dù Tổng thống Biden có nhắn nhủ ǵ th́ ông Trump sẽ vẫn giữ nhiệt độ công phá đảng Dân chủ và ông Biden. Hy vọng là ông Trump không giận dữ quá v́ vụ việc này mà nên coi đó như là một tiếng chuông cảnh tỉnh về hậu quả tai hại khó lường của chiến dịch khích động quần chúng qua các chiêu bài mang nặng tinh thần dân túy cực đoan mà ông Trump vẫn từng theo đuổi.
Tuổi tác và trí nhớ là vấn đề đối với Biden
Tuổi tác là một trong những vấn đề được cử tri Mỹ rất quan tâm. GS nhận xét như thế nào về vấn đề này. Dư luận và nhiều nghị sĩ đảng Dân chủ đang đ̣i thay ông Biden bằng một ứng cử viên khác. Liệu điều này có khả thi vào lúc này? Nếu tiếp tục tranh cử th́ Liệu đây có phải là điểm trừ của đương kim TT Biden?
GS Nguyễn Hữu Liêm: Cả hai ứng viên Biden và Trump đều đă lớn tuổi - dù ông Trump trông có vẻ nhiều sinh lực và nhanh nhẹn hơn ông Biden nhiều. Nh́n ông Biden đi đứng lọm khọm, chậm chạp, nói năng vấp váp đă làm cho cử tri đảng Dân chủ lo rằng nếu để ông Bden tiếp tục tranh cử th́ ông Trump sẽ bảo đảm thắng cử. Vạn sự tùy ông Biden có rút lui hay không. Tôi không nghĩ là ông Biden sẽ bỏ cuộc. T́nh h́nh hiện nay cũng giống như hồi 1968 khi ứng viên Dân chủ Humphrey và đảng của ông bị chia rẽ trầm trọng v́ Mỹ tham chiến ở Việt Nam, rốt cuộc ứng viên Nixon của đảng Cộng ḥa đă thắng cử vẻ vang. Nếu không có ǵ thay đồi th́ sang năm Hoa Kỳ sẽ có vị tổng thống mới.
Trong các cuộc diễn thuyết trước đám đông gần đây cả hai ứng cử viên đều ca ngợi về kinh tế thời ḿnh làm Tổng thống và đổ lỗi cho người kia vè sự yếu kém. GS đánh gia như thế nào về nền kinh tế Mỹ dưới thời Trump và Biden? Điểm công về vấn đề này cho ai?
GS Nguyễn Hữu Liêm: Kinh tế giữa hai thời Trump và Biden đều có điểm cộng và trừ. Ông Trump th́ kinh tế bị dịch Covid làm cho tŕ trệ. Ông Biden th́ lạm phát v́ các chính sách cứu văn quá rộng răi và tốn kém. Thực ra kinh tế Hoa Kỳ vẫn ổn định suốt tám năm qua dù đôi khi lên xuống theo chu kư tự nhiên, không có ǵ đáng lo ngại.
Cuộc chiến Nga- Ukraine: giải pháp nào?
Hai ứng cử viên thường có quan điểm khác nhau về giải quyết cuộc chiến Nga- Ukraine. Ông Trump nói rằng ngay sau khi ông trúng cử ông sẽ chấm dứt ngay cuộc chiến này, mặc dù ông không nói rơ sẽ chấm dứt bằng cách nào. Cử tri Mỹ có tin vào lời ông Trump về vấn đề này không, theo GS? C̣n đối với đương kim TT Bden, liệu ông ấy có giải pháp, quyết sách ǵ mạnh mẽ hơn để làm xoay chuyển cục diện cuộc chiến Nga- Ukraine trong mấy tháng tới để lấy điểm của cử tri, khi mà dường như ông đang bị chỉ trích trong vấn đề Nga- Ukraine?
GS Nguyễn Hữu Liêm: Về cuộc chiến Nga-Ukraine tôi nghĩ là ông Trump sẽ có thể nói chuyện thẳng với ông Putin để khuyên ông Putin nên chịu nhượng bộ, đồng thời áp lực Ucraina cắt đi ít nhiều lănh thổ nhằm đi đến một giải pháp mà cả hai đều phải hy sinh phần ḿnh. Trong khi đó, ông Biden th́ sẽ tiếp tục dùng sức mạnh quân sự để làm cho Nga nhụt chí mà phải rút lui. Ngôn ngữ tranh cử của ông Trump th́ nhiều phần không đáng tin cậy lắm.
Ông Trump hay nói những chuyện qúa khích, nhưng khi tại vị, nếu đảng Dân chủ nắm quốc hội, th́ ông Trump cũng khó mà tự tung, tự tác. Tôi tin rằng trong nhiệm kỳ tới, dù Trump hay Biden, cuộc chiến Nga-Ukraine cũng sẽ kết thúc v́ Nga không thể thắng, Ukraine th́ kiệt sức. Đó là lúc hai bên sẽ phải đi đến một thỏa hiệp ḥa b́nh.
Thời gian đến cuộc bầu cử TT Mỹ 2024 (vào tháng 11 tới), vẫn c̣n đủ để thay đổi cục diện cuộc đua. Nếu đưa ra dự đoán "Ai sẽ là TT Mỹ 47 của Hoa Kỳ" th́ lựa chọn của GS sẽ là Trump hay Biden?
GS Nguyễn Hữu Liêm: Cho đến giờ nầy th́ tôi nghĩ là Trump sẽ thắng. Nếu ông Biden rút lui và một ứng viên Dân chủ khác lên thay, th́ cơ hội cho phía Dân chủ sẽ tăng lên vài phần trăm. Nếu đánh cá cược th́ tôi nghĩ là ông Trump sẽ là vị tổng thống thứ 47 của Hoa Kỳ. Nhưng từ đây đến đó c̣n hơn ba tháng, nhiều chuyện có thể xẫy ra và không ai có thể đoan chắc được.
Xin cảm ơn Giáo sư!
VietBF@ sưu tập